اصطلاحات رایج در قهوه

چه باریستا باشی چه نباشی ، چه دوستدار قهوه باشی چه نباشی  ، و حتی اگه تا حالا قهوه هم نخورده باشی ولی حتما اصطلاحات و برخی کلمات رایج در دنیای قهوه به گوشتان خورده است . دنیایی عجیب و شگفت انگیز .

ما در این مقاله سعی نموده ایم برخی از پر کاربرد ترین اصطلاحات صنعت و دنیای قهوه را به صورت خلاصه بیان کنیم .

جهت مشاوره رایگان و ثبت سفارش با شماره زیر در ارتباط باشید .

فهرست مطالب

قهوه و دنیای اسرار آمیز نوشیدنی هایش

قهوه رقیب تازه نفس چای در ایران

شاید تا چند سال پیش اگر کسی به شما می گفت از سر کوچه گرفته تا خیابان اصلی شما چندین قهوه فروشی و کافه احداث می شود و نوشیدن قهوه و محصولات مرتبط با قهوه تبدیل به یک روزمره محبوب بین هم محله ای ها و ایرانی ها می شود کمی تعجب می کردید .

کشور ایران با اینکه یکی از خاستگاه های قهوه در دنیا بوده به مرور زمان به دلیل عدم کشت در کشور،مسائل مذهبی و سلیقه ای ، مصرف آن کمرنگ و جای خودش را به نوشیدنی محبوب شرقی ها به نام چای داده بود. چای در فرهنگ ما ایرانی ها بسیار جای خود را از سالیان سال تا کنون حفظ کرده بود تا اینکه پای قهوه به بازار ایران باز شد .

دلیل رو آوردن ایرانیان به قوه هنوز مشخص نیست اما دنیای تکنولوژی و ارتباطات و پیروی از دنیای غرب ، شروع جذاب شدن مصرف قهوه در ایران بوده است . تا جایی که میلیون ها ایرانی امروز صبح را با یک شات قهوه آغاز کرده اند یا نیم روز خودشون رو با یک فنجان کاپوچینو سپری می کنند  .

مجموعه کارن فود  در این مقاله سعی کرده تمام آنچه که یه کافه دار یا مصرف کننده خانگی و عمومی باید در مورد قهوه بداند را نشر بدهد تا همان گونه که ایرانیان در دم آوری و نوشیدن چای خبره هستند در مصرف قهوه هم حرفه ای باشند .

اصطلاحات رایج در قهوه

قهوه تک دان

به اصطلاح قهوه تک دان به دانه هایی از قهوه می گویند که تمامی دانه ها از یک نوع گونه یا زیر گونه  قهوه تشکیل شده اند مثلا همه روبوستا یا عربیکا یا عربیکا بوربن و یک نوع روش فرآوری داشته باشد .طعم این قهوه یکدست و مناسب کسانی است که تلخی یا ترشی کامل قهوه را دوست دارند یا کافئین کم یا زیاد قهوه براشون مهمه .

گاهی برای رسیدن به عطر و طعم متعادل قهوه از نظر تلخی ، اسیدیته، کرمای مناسب ، میزان کافئین و دیگر مشخصات نیاز است که دو یا چند مدل دان قهوه با هم ترکیب شوند تا به کیفیت و سلیقه مورد نظر برسیم به این دان ،بلند یا میکس می گویند

قهوه تک خواستگاه یاsingle origin

به دان قهوه ای تک خاستگاه می گویند که همه دانه های آن بسته از یک نوع و کشور و منطقه باشد به عبارت دیگر معنا و مفهوم تک دان و تک خاستگاه خیلی شبیه به هم هستند با این تفاوت در تک خاستگاه شناسنامه دان قهوه موجود است و مشخص می شود این دان از کدام کشور و منطقه و مزرعه برداشت شده است.

این قهوه برای مشکل پسندان و کسانی که عطر خاصی از قهوه برایشان مهم است مناسب است و قیمت بالاتری هم دارد .

مجموعه کارن فود با تجربه چند ساله در صنعت غذا وآشامیدنی همواره آماده مشاوره و پشتیبانی شما مصرف کنندگان عزیز می باشد

بادی قهوه

بادی در قهوه به حس دهانی یا سنگینی و غلظتی گفته می‌شود که هنگام نوشیدن قهوه در دهان حس می‌کنید. این حس، مربوط به بافت و وزن قهوه روی زبان است و نه طعم یا عطر آن. بادی قهوه می‌تواند از سبک و رقیق تا سنگین و غلیظ متغیر باشد . بادی قهوه کاملا یه امر سلیقه ای است و هیچ  بادی را  خوب یا بد نمی شود نام برد و این سلیقه شما است که بادی مناسب را انتخاب می کند . مواردی مثل ربوستا بودن آسیاب ریزتر ،عصاره گیری در فشار بیشتر یا رست تیره تر باعث بادی بیشتر می شود .

کرما

بخش کاراملی یا طلایی تشکیل شده بر روی فنجان قهوه شما کرما نام دارد .

کرما نتیجه تلفیق چربی داخل دانه ، دی اکسید کربن آزاد شده تحت فشار و تماس با آب گرم 90 درجه تشکیل می شود کرما قهوه چه کم باشد چه زیاد نشانه خوبی نیست و این کرمای مناسب ، مخملی ، طلایی و ماندگار بدون حباب های درشت است که باعث تجربه لذت بخش کرما در قهوه می شود .

دانه های روبوستا نسبت به عربیکا کرما بیشتری دارند،تازگی دان بسیار موثر است  و همینطور فشار دستگاه اسپرسو سازکه  9 بار باید باشد، دمای حدودا 90 درجه و درجه آسیاب مناسب .هم کرمای حرفه ای به شما می دهد و مهارت باریستا را به رخ همگان می کشد

اسیدیته قهوه

برخی اسیدیته قهوه را با ترشی قهوه اشتباه می گیرند ، اسیدیته قهوه بسته به نوع دان ، تازگی یا کهنگی و روش دم آوری متفاوت است و این باعث میشود شما طعم هایی شبیه به مرکبات ، گل ، خاکی یا تلخ را تجربه کنید . البته ترشی نا مطلوب و زننده قهوه ربطی به اسیدیته ندارد و دلیلش کهنگی و فساد دان قهوه است .

فرآوری قهوه و انواع آن

گیلاس قهوه پس از برداشت از گیاه قهوه بسته به روش مرسوم منطقه یا گونه دان قهوه به روش های مختلفی فرآوری و آماده رست می شود . گیلاس قهوه ابتدا نوعی میوه است که دانه قهوه به عنوان هسته این میوه درون آن قرار دارد .

روش فرآوری شسته یا Washed

  • در این روش، میوه قهوه (پالپ) با استفاده از آب از دانه جدا می‌شود.
  • دانه ها در مخازن تخمیر قرار می‌گیرند تا لایه مخاطی روی دانه‌ها تجزیه شود.
  • سپس دانه‌ها شسته و خشک می‌شوند.
  • ویژگی طعم: قهوه‌های حاصل از این روش تمیز، روشن و اسیدیته بالایی دارند.

روش فرآوری طبیعی یا dry

  • دانه های  قهوه با میوه کامل (Cherry) به طور مستقیم در آفتاب خشک می‌شوند.
  • پس از خشک شدن، پوسته و میوه جدا می‌شوند.
  • ویژگی طعم: قهوه‌های طبیعی معمولا بدنه قوی‌تر، شیرینی و پیچیدگی طعمی بیشتری دارند.

روش فرآوری عسلی

  • در این روش، مقداری از لایه مخاطی میوه روی دانه باقی می‌ماند و سپس دانه‌ها خشک می‌شوند.
  • بسته به میزان مخاطی باقی‌مانده، به چند دسته تقسیم می‌شود (عسل زرد، قرمز، سیاه).
  • ویژگی طعم: قهوه‌های عسلی تعادلی بین روش شسته و طبیعی دارند، با بدنه خوب و شیرینی مطلوب.

رست قهوه و انواع آن

دانه قهوه پس از فرآوری دانه سبز قهوه نام گذاری میشود و هنوز آماده عصاره گیری نمی باشد . دانه سبز قهوه به دلیل ماندگاری بالا و حجم کمتر مناسب ارسال به تمام دنیا می باشد و رست قهوه باید تازه و قبل از مصرف انجام گیرد .

رست روشن یا لایت

دما و زمان برشته کاری در این رست کمتر از بقیه انتواع رست است رنگ روشنی دارد و بیشتر طعم اصلی دانه را حفظ کرده اسیدیته بیشتر اما کرما و بادی کمتری دارد .

رست متوسط یا مدیوم

رست متوسط دمای بیشتری می بیند نسبت به لایت رنگ دان کمی تیره تر میشود سطح دان کمی براق تر و روغنی تر می شود و کرما بیشتری میدهد

رست دارک

این رست در دمای بسیار بالا انجام میشود از طعم واقعی دان قهوه فاصله می گیرد اما بادی و کرما بسیارز بیشتری تولید می کند رنگ دانه ها قهوه سوخته و سیاه است و برای کسانی که تجربه تلخ خوردن قهوه را دوست دارند مناسب است

هر کدام از این رست ها هم درجه بندی و انواع خودشان را داردند به طور مثال در رست دارک دو نوع رست فرانسوی و رست ایتالیایی را داریم که ایتالیایی در دمای بالای 245 درجه سانتی گراد رست شده رنگی بسیار تیره و سیاه دارد و عملا طعم اصلی قهوه از بین رفته که بر اساس سلیقه  و فرهنگ هر منطقه این درجه رست متغیر می باشد

متخصصان شرکت کارن فود با تکیه بر دانش خود سعی دارند بهترین و مرغوب ترین رست های دان قهوه را انتخاب کرده و در اختیار شما مصرف کنندگان عزیز قرار دهند .

قهوه آندر یا آور under & over

اگر ترکیبات طعمی قهوه کاملا استخراج نشده باشد و فقط طعم ترشی و بادی کم را تجربه کنید احتمالا قهوه شما آندر شده که می تواند دلایلی مثل آسیاب درشت زمان عصاره گیری کم دمای عصاره گیری کم یا مقدار آب زیاد است

اگر قهوه شما آب کمی داشته باشد و طعم تلخ و سوختگی بدهد آور شده و دلایلی مثل آسیاب ریز ، دمای بالا ، آب کم را می توان نام برد

انواع دان قهوه

عربیکا (Arabica):

• ویژگیها :

 

    • حدود 60-70% تولید جهانی قهوه را شامل می‌شود.
    • طعم‌ها معمولاً پیچیده، شیرین، میوه‌ای یا گلی هستند.
    • اسیدیته بیشتر و تلخی کمتر نسبت به انواع دیگر.
    • ظاهری بیضی‌شکل با یک شیار مرکزی کمی منحنی.

• شرایط رشد:

    • در ارتفاعات بالا (900-2000 متر) رشد می‌کند.
    • به شرایط آب‌وهوایی خاص و مراقبت بیشتر نیاز دارد.

• مثال طعمی:

    • یادآور میوه‌ها، شکلات، یا گل‌ها.

• نقاط رشد:

    • اتیوپی، کلمبیا، برزیل، کنیا.

روبوستا (Robusta):

• ویژگیها :

      • حدود 20-30% تولید جهانی قهوه را تشکیل می‌دهد.
      • طعم‌ها قوی‌تر، تلخ‌تر و دودی‌تر هستند.
      • کافئین بیشتری نسبت به عربیکا دارد (تقریباً دو برابر).
      • ظاهر دانه‌ها گردتر با شیار مرکزی مستقیم است.

• شرایط رشد:

        • در ارتفاعات پایین‌تر (200-800 متر) و شرایط سخت‌تر آب‌وهوایی رشد می‌کند.
        • نسبت به آفات مقاوم‌تر است.

• مثال طعمی:

        • تلخ، خاکی، دودی یا با طعم آجیل.

• نقاط رشد:

        •  ویتنام، برزیل، اندونزی، هند.

لیبریکا (Liberica):

• ویژگیها :

    • نادرتر و کمتر شناخته‌شده.
    • طعم‌ها خاص و گاهی دودی، چوبی یا با نت‌های میوه‌ای است.
    • دانه‌ها بزرگ‌تر و نامتقارن‌تر از عربیکا و روبوستا هستند.

• شرایط رشد:

          • بیشتر در مناطق گرم و مرطوب رشد می‌کند.
          • معمولاً در فیلیپین و برخی کشورهای آفریقایی کشت می‌شود.
        •  

• مثال طعمی:

        • سنگین و با طعمی خاص.

اکسلسا (Excelsa):

• ویژگیها :

      • زیرمجموعه‌ای از لیبریکا محسوب می‌شود.
      • طعم‌ها متنوع و عمیق با اسیدیته بالا و عطر خاص هستند.
      • بیشتر برای افزودن پیچیدگی به ترکیبات قهوه (Blend) استفاده می‌شود.

• شرایط رشد:

    • در مناطق خاص آسیای جنوب شرقی کشت می‌شود.

• مثال طعمی:

  • اسیدیته میوه‌ای و با طعمی روشن.

اسامی برخی دان های قهوه بر اساس کشور تولید کننده

روبوستا ها (Robusta):

ویتنام :

  • 90 درصد دان های کشت شده در این کشور از نوع ربوستا است و به دلیل سطح کشت زیاد و قیمت مناسب یکی از دان های محبوب و پر کاربرد در دنیای قهوه می باشد . این دان دارای کافئین بالا و طعم قوی و تلخی دارد .کرما و بادی این دان و قیمت مناسبش یه گزینه عالی و اقتصادی جهت به دست آوردن یک ترکیب ایده آل بذای پودر اسپرسو شماست

اندونزی :

  •  این کشور هم دان قهوه عربیکا هم ربوستا تولید کرده و در مناطقی مثل جاوه ،سوماترا،سولاوسی و بالی بیشترین زمین های تحت کشت را در بر گرفته است

     اندونزی جاوه دان قهوه ربوستایی است که بادی بسیار بالایی داشته و طعمی ملایم و همراه با عطر گل ها را تداعی می نماید سوماترا نوع عربیکا قهوه اندونزی است که با روش شسته فرآوری می شود و باعث شده طعم های خاکی و پیچیده ای داشته باشد

دان قهوه چری :

  • انحصارا در کشوری خاص کشت نمی شود اما عمده کشت آن مربوط به کشور هند می باشد که به دلیل قیمت بسیار مناسب و با طعم تلخی و متعادلی که دارد تبدیل به یک دان قهوه بسیار محبوب بین کافه داران شده است

    این دان نت های سنگین و چوبی دارد و اندازه دانه ها کمی کوچک می باشد و با هر دو روش فرآوری خشک و مرطوب آماده رست می شود .

پی بی :

  • یک دان قهوه ربوستا است که به دلیل تک لپه ای بودن ، میوه این گیاه ، دان های  پی بی کاملا گرد شده است و اندازه دانه ها کمی کوچک شده است . از نظر طعم بسیار سنگین ، غنی و دارای اسیدیته بیشتر نسبت به بقیه دانه های ربوستا میباشد .

    این دانه در کشور هایی مثل تانزانیا ، برزیل ، اندونزی ، کلمبیا و هند کشت می شود که در معروف ترین تولید کننده آن کشور هند می باشد

عربیکاها (Robusta):

دانه های عربیکا تنوع بیشتری نسبت به ربوستا از نظر سطح زیر کشت و کشورهای تولید کننده دارد که در این مقاله تیم تولید محتوای کارن فود به چند رقم معروف تر از نظر محبوبیت می پردازد

این دانه در کشور هایی مثل تانزانیا ، برزیل ، اندونزی ، کلمبیا و هند کشت می شود که در معروف ترین تولید کننده آن کشور هند می باشد

برزیل :

دو منطقه اصلی پرورش دان قهوه عربیکا در برزیل سائوپائولو و ریودوژانیرواست که در اصطلاح به دان قهوه برزیل سانتوس و ریو معروف است

دان قهوه برزیل سانتوس طعم ملایم شکلاتی با حدس گل ها را دارد و به دلیل طعم متعادل و کیفیت بالا در ترکیب اسپرسو نقش دارد این قهوه در اروپا و آمریکا طرفداران زیادی دارد و تحت عنوان اسپیشیالیتی به فروش می رسد

در مقابل قهوه ریو به دلیل کشت در مناطق گرم تر با نت طعمی متفاوتی مثل دارویی با اسیدیته پایین و بادی قوی مورد استقبال مردمان ترکیه و خاورمیانه قرار گرفته است که در پودر قهوه ترک کاربرد بسیاری دارد این دان مناسب ترکیب اسپرسو نیست و بیشتر به عنوان قهوه دمی یا ترک مصرف می شود

اتیوپی :

کشور اتیوپی به عنوان مخترع قهوه با داشتن هزاران گونه عربیکا که هنوز بسیاری از آنها ناشناخته مانده است و با روش های فرآوری و دم آوری مختلف که بر گرفته از فرهنگ در هم تنیده این کشور با قهوه است این دان را تبدیل به یک دان قهوه بسیار ویژه مخصوص افراد مشکل پسندی که علاقه مند به نت های پیچیده و تک خاستگاه هستند نموده است

بیشتر دان این کشور به صورت تک خاستگاه و شناسنامه دار وارد می شود و طعم هایی شبیه میوه های قرمز و گل های مرکباتی دارد

بادی این دان کم وطعم قوی دارد که برای میکس انواع اسپرسو هم میتواند کاربردی باشد

کلمبیا:

این کشور به عنوان سومین تولید کننده دان قهوه در دنیا شناخته می شود با پیشینه فرهنگی بالا تا جایی  که گابریل گارسیا مارکز در رمان صد سال تنهایی اشاره مستقیم به سلطه طلبی استعمارگران جهت کشت دانه قهوه در زمان های قدیم و پیشینه تاریخی و فرهنگی این کشور می کند .

دانه قهوه عربیکا در این کشور با طعم هایی شبیه به  میوه ، شکلات و سیب وجود دارد بادی بالاتری نسبت به رقیب اتیوپی دارد و در میکس هایی که ضعف بادی دارند بهترین گزینه است روش فرآوری این کشور به صورت عمده شسته است که با توجه به کشاورزان و افراد متخصص این کشور و با تجربه بالایی که دارند این دان قهوه تبدیل به یکی از با کیفیت ترین دان های دنیا شده است تا جایی که یک سازمان جدا به نام فدراسیون ملی قهوه کاران (FNC) به طور جدی بر کیفیت دانه های قهوه این کشور نظارت می کند .

اگر طرفدار قهوه دمی هستید روش دم آوری کمکس پیشنهاد می شود

تانزانیا:

دوباره از قاره آمریکا به آفریقا بر میگردیم و دان قهوه ای شبیه به اتیوپی را روبرویمان می بینیم دان قهوه ای که با روش فرآوری شسته عمل آمده و تفاوتش نسبت به همتای آفریقایی اش طعم و اسیدیته کمتر اما بادی بیشتراست معروف ترین گونه قهوه تانزانیا کلیمانجارو است که طعمی میوه ای و مرکباتی دارد

در آخر دانستن این نکته بسیار حائز اهمیت است که تشخیص این دانه ها از روی ظاهر آن ها ، نیاز به علم بالایی در صنعت قهوه دارد که گروه صنایع غذایی کارن فود همواره نظارت دقیقی بر تهیه انواع دان خود دارد که از سو استفاده افراد سود جو که به دنبال جایگزین کردن و معرفی دانه های مختلف به جای هم هستند جلوگیری بنماید .

برای دریافت مشاوره دوستان و همکاران ما همواره در کنار شما هستند

پیمایش به بالا